Prachtig verhaal in de Volkskrant over Amina Ali Hussen en de Krachtvrouwen,

Geschreven door Wies de Gruijter en compleet gemaakt met de foto van Marcel van den Bergh.

De buurt helpt, nu het crisis is: ‘Eerst moeten ze eten. Met honger kun je niet goed praten’

https://www.volkskrant.nl/cs-b5efe0f6

Op 3 juli 2022 gingen we weer Jazzfietsen: mooie artiesten op onverwachte locaties langs een Rotterdamse route van 18,3 kilometer.
Nawras Al Taky & Sjahin During – Simone & Nicolo Bottaso – Sanem Kalfa, Sun Mi Hong, Fuansanta & Marta Warelis – Teis Semey & Giovanni Iacovella
Jazzfietsen 2022 was uitverkocht, nieuwe kansen in 2023!
North Sea Round Town is hét gratis fringe festival van NN North Sea Jazz, dat met meer dan 425 concerten door Rotterdam trekt. Ontdek de beste jazz, soul, r&b, funk, impro, electronic, hip-hop, en pop op 125 verschillende locaties in alle wijken van de stad. De 17e editie van North Sea Round Town is van 23 juni t/m 10 juli 2022. http://www.northsearoundtown.nl.

Voor Avans organiseerde ik onder andere solo-ontmoetingen in het kader van het Avans honoursprogramma Chance. Bij Avans is er naast de traditionele Bachelors en Associate degrees ook een groot aanbod van extra curriculair onderwijs. Chance is het honoursprogramma van Avans waar docenten de mogelijkheid om eens echt wat anders te doen met beide handen aangrijpen. In deze podcast een gesprek met docent Ad Kroot en studenten Jennifer Bol en Sofie de Vroed van de module “de Kracht van Diversiteit”. Hierin verkennen zij de meerwaarde van diversiteit en worden studenten uitgenodigd om met hun eigen vooroordelen in gesprek te gaan.

https://open.spotify.com/episode/6rbBzVu4LIaznJptZpCsPq?si=m8_n1CqvQWaIraMxfOVkCA

Voor City Safari maakte ik de route

Tussen Weena en Wilde Weide.

Vandaag gechect of alles nog overeind staat.

Het Essenburgpark heeft mij echt verrast met al zijn bloemen en bramen, wat een oase!

Een boeiende podcast over de rol van geschiedenis in de samenleving. Het integrerend vermogen van de samenleving is groot, zegt Remieg Aerts. Dat gaat niet zonder slag of stoot, debat en strijd helpen ons verder. Je kunt beter leren omgaan met diversiteit, de verschillen zijn er, dan een verhaal maken van de geschiedenis van Nederland als een poel van gezelligheid en egalitair polderen.

https://www.nrc.nl/nieuws/2022/11/16/geschiedenis-is-er-niet-om-ons-te-binden-a4148383

Samen genieten van de Syrische keuken
Al negen maanden leven we onder het regime van COVID-19. De wereld lijkt kleiner geworden en we kijken naar onze omgeving over de benauwde rand van ons mondkapje. De behoefte om met elkaar, met collega's, met vrienden, iets leuks te ondernemen is groot. City Safari organiseerde daarom een bijzondere kookworkshop voor het team van de Stichting Nieuw Thuis Rotterdam.
De collega's van de SNTR’ers volgden de kookworkshop vanuit de keuken van een van de deelnemers. Allerlei typisch gerechten uit het Midden-Oosterse kwamen voorbij, van baba ganoush tot caraoeja.
De deelnemers aan de workshop zijn collega’s van de Stichting Nieuw Thuis Rotterdam. Deze stichting begeleidt statushouders uit Syrië. Zij hebben van tevoren de boodschappen gedaan en de voorbereidende snijwerkzaamheden. 
Maher stond in de keuken van zijn restaurant De Zijderoute Culinair. Hij legde via Zoom uit hoe zij de aubergines moesten grillen, de freekeh moesten koken en de knoflook moesten bewerken tot een papje. Ik zat in het restaurant achter de computer om via de chat extra instructies te geven. 
Eén van de deelnemers, Gerda Kievit, was er niet zeker van of het lekker zou gaan smaken, maar uiteindelijk gaf ze haar kookkunsten toch een goed cijfer. “Ik was bang dat het een 5 of een 6 zou worden, maar ik vind het wel een 7,5.” Ze vond het een erg leuk teamuitje.

Theater Walhalla wil zich op een goede manier verhouden tot haar stad. In het Kunstenplan vraagt de gemeente Rotterdam alle culturele instellingen om diversiteitsbeleid. Maar Walhalla voelt die noodzaak ook van binnenuit. Op Katendrecht, het kruispunt tussen Noord en Zuid, kan het theater niet om de diversiteit van Rotterdam heen. Walhalla riep de hulp van City Safari in om haar diversiteitswens om te zetten in dagelijkse praktijk.

Rotterdam is een stad met meer dan 170 nationaliteiten. Surinaamse, Turkse en Marokkaanse Rotter­dammers vormen de grootste groepen. Veel inwoners voelen zich misschien geen Nederlander, maar wel Rotterdammer.

“Ik zie de wereld om ons heen veranderen. Rotterdam is een superdiverse stad geworden, waar meer dan de helft van de inwoners een niet-Nederlandse achtergrond heeft en dat aandeel neemt de komende jaren alleen maar toe. Wij moe­ten ons voorbereiden op de toekomst van een theater in die superdiverse stad, anders zitten we uiteindelijk misschien wel met lege zalen”, vindt Rachèl van Olm, directeur van Theater Walhalla.

De wens van Theater Walhalla

Walhalla wil inspelen op die veranderingen, zodat het thea­ter over tien jaar nog steeds het knooppunt is tussen Noord en Zuid en dat de zalen vol zitten met enthousiast publiek. Want Van Olm is overtuigd van de kracht van theater, als spiegel van de samenleving, als podium voor verfrissende perspectieven.

“We willen wel met diversiteit aan de slag, maar hoe? Er zijn weinig goede voorbeelden van geslaagd diversiteitsbeleid in de culturele sector. We proberen het wel, maar het komt niet van de grond. Neem nou het personeelsbeleid. Bij vacatures gaan we steeds op zoek naar personen met een andere achtergrond, maar de uiteindelijke nieuwe collega is altijd weer een kopie van onszelf. Het lukt ons maar niet om een andere doelgroep te interesseren voor werk in het theater”, vertelt Rachèl.

Rachèl ging met haar partner al vaker op een City Safari en was steeds weer onder de indruk van de persoonlijke verhalen van de Rotterdammers die zij bezochten. In een nieuwsbrief las zij over de Aanpak Diversiteit en vroeg City Safari om haar te helpen bij het ontwikkelen van diversi­teitsbeleid.

Zij kozen voor de Aanpak Diversiteit van City Safari

De medewerkers van Theater Walhalla doorliepen een traject van drie dagdelen waarbij zij samen actief met diversiteit aan de slag gingen. Tijdens de verschillende brainstorms en groepsgesprekken gaf het team uitgebreid antwoord op de vragen wat diversiteit is, wat de kansen hiervan voor Walhalla zijn en wat nodig is om er een succes van te maken.

“Het enthousiasme waarmee het team van Walhalla met diversiteit aan de slag is gegaan, is bijzonder. Niet alleen tijdens het traject, maar ook gedurende de rest van de week was diversiteit onderwerp van gesprek. Dat is bemoedigend, want de hele organisatie moet mee willen in de verandering”, vertelt Marjolijn Masselink van City Safari.

Ook Rachèl is onder de indruk van het enthousiasme van haar team. “De open gesprekken over diversiteit en de ontmoetingen met onbekende Rotterdammers met allerlei verschillende achtergronden, hebben heel wat los gemaakt binnen het team. Daar horen ook confrontaties met onszelf bij. Bijvoorbeeld over de wijze waarop wij met elkaar omgaan. Ik maak soms, zonder kwade bedoelingen, harde grappen op de werkvloer. Daar kan ik onbedoeld mensen mee kwetsen of afschrikken. Dat kan niet, zeker niet als we een inclusieve organisatie willen zijn. Dus daar ga ik goed op letten. De directie moet natuurlijk wel het voorbeeld geven.”

Een breedgedragen resultaat

City Safari schreef een uitgebreid rapport over het traject met een concreet stappenplan om diversiteitsbeleid te ontwikkelen, te implementeren en te borgen.

Marjolijn: “Naast duidelijke doelen, zijn een veilige werkomgeving en een goede bedrijfscultuur belangrijk voor het slagen van het diversiteitsbeleid. We hebben Walhalla hierover dan ook een aantal voorwaarden en aandachtspunten meegegeven die bepalend zijn voor het succes.”

Rachèl: “De bal ligt nu bij ons. Het team is geïnspireerd door de verschillende sessies en de ontmoetingen met mensen met diverse achtergronden, van een Turkse imam tot een kunstenaar met het syndroom van Down. Ze hebben aange­geven graag aan de slag te willen en hebben volop concrete ideeën aangedragen. Maar we kunnen natuurlijk niet alles doen en zeker niet tegelijkertijd. Zij verwachten daarom van ons een duidelijke keuze. En dat we tijd en geld gaan vinden om de plannen uit te kunnen voeren.”

Na steun vanuit het bestuur was de directie van plan om de eerste stappen gaan zetten. Helaas werd Theater Walhalla hard geraakt door de maatregelen vanwege de uitbraak van het coronavirus. De directe toekomst van het theater heeft nu alle aandacht van het bestuur, de directie en medewer­kers. Wanneer de situatie verbetert, hoopt Walhalla het diversiteitsbeleid weer vol enthousiasme op te pakken.

De Aanpak Diversiteit is gericht op het gesprek over diversiteit binnen en met de organisatie. Inspirerende persoonlijke ontmoetingen met mensen met diverse culturele achtergronden maken hier een belangrijk onderdeel van uit. Deze aanpak is ontwikkeld door City Safari in samenwerking met Schaap & Wolf.

Meer weten?

Ben je benieuwd naar de verdere stappen die Walhalla ondertussen heeft gezet, heb je vragen naar aanleiding van deze casus of wil je eens van gedachten wisselen over het effect dat de Aanpak Diversiteit op jouw organisatie kan hebben?

Neem dan contact op met:
Marjolijn Masselink
marjolijn@citysafari.nl
06 229 016 71
www.citysafari.nl

In Trouw van 9 juli 2019 schreef Petra Vissers over de problemen die vluchtelingen ondervinden om aan het werk te komen. Uit onderzoek van de SER (Sociaal Economische Raad) bleek dat na 3,5 jaar slechts een kwart van de vluchtelingen met een verblijfsvergunning betaald werk had. De Nationale Ombudsman, het Kennisplatform Integratie en Samenleving en de Rekenkamer concluderen ook dat statushouders moeizaam aan het werk komen. Onlangs hield het Kennisplatform een symposium over de oorzaken. Daar werd geconcludeerd dat van de volledige groep Syrische statushouders 15% van de mannen aan het werk is en slechts 4% van de vrouwen. Er is dus ook nog een flinke gendergap. Het Kennisplatform keek naar de oorzaken. Ik ben bang dat een belangrijke oorzaak buiten beschouwing blijft.

Het symposium noemt onrealistische verwachtingen, het ontbreken van een sociaal netwerk, slechte beheersing van de taal en problemen met de gezondheid, waardoor het moeizaam gaat. Veel te weinig statushouders, en dat geldt vooral voor de vrouwen, zijn zelfredzaam. Met cursussen, begeleiding, matching, buddy’s, inburgering en het wegnemen van vooroordelen bij werkgevers kunnen in theorie de meeste belemmeringen worden weggenomen, maar ondanks enorme inspanningen levert dat te weinig resultaat op. De echte bottleneck zit volgens mij in botsende aspecten van culturen.

Culturen kunnen schuren, maar ook botsen

Een inburgeringscursus leert nieuwkomers iets over de Nederlandse samenleving en dat je de waarden daarvan moet respecteren, maar hij leert je niet waar specifiek jouw cultuur botst met die van je nieuwe land. Door meer te denken vanuit de cultuur van de immigrant, kun je aspecten benoemen die niet samengaan met de Nederlandse. Bij het integratieproces concentreren we ons teveel op de verlanglijst van Nederland en te weinig op de verlanglijst van de immigrant. Als op die lijst staat dat hij of zij alle waarden van de eigen cultuur wil behouden, moet daar kritisch naar gekeken worden.

Niet alle mensen uit één land hebben dezelfde cultuur. Er is bijna overal een flink verschil tussen stad en platteland en de waarden en normen van het platteland van herkomstlanden staan het verst af van de Nederlandse. Veel verschillen in gewoontes zijn aan en af te leren, zoals op tijd komen of dat je niet je neef kunt sturen als jij verhinderd bent. Andere verschillen mogen geen probleem zijn, zoals dat je geen alcohol drinkt of leverworst eet tijdens de borrel van de zaak. Daar is wederzijds respect voor de verschillen geboden. De problemen ontstaan vooral als de cultuur van het groepsdenken botst met de cultuur van het vrije individu.

Groepsdruk in de familie

De familie speelt op het platteland van de herkomstlanden een veel grotere rol dan in Nederland. Hier geldt het zelfredzame vrije individu dat zelf verantwoordelijk is voor de eigen keuzen, als de maat der dingen. Twee generaties geleden en ook vandaag nog in delen van Nederland, was dat veel minder het geval. Het is een nieuw verworven vrijheid waarvan veel aspecten inmiddels in wetgeving zijn vastgelegd. De moderne Nederlander is ook nog niet helemaal los van de tradities van de familie: het komt nog veel voor dat de aanstaande bruidegom de hand van de bruid vraagt aan haar vader. En in de huwelijksceremonie draagt de vader zijn dochter over aan de nieuwe eigenaar. De moderne Nederlander heeft meestal een warm gevoel bij familie. Maar als het er op aankomt neemt elk individu zijn eigen beslissingen en wordt dat gerespecteerd door de familie.

In veel culturen is dat andersom. Groepsdruk is daar de maat der dingen. En die gaat ook verder dan de vader van het gezin. Moeder, broers, ooms en tantes, het hele dorp, mannen en vrouwen, zien er op toe dat alles via de tradities verloopt. De Nederlandse wet stelt grenzen aan het straffen van de afvallige, de eerwraak op het meisje dat zich onttrekt aan huwelijksdwang, het molesteren van de broer die homo blijkt… Zo ver komt het meestal niet omdat degene die de vrijheid zoekt zich uiteindelijk toch schikt in zijn of haar lot. Dat lijkt dan een vrije keuze maar het gebeurt wel degelijk met de ultieme dreiging op de achtergrond. Zo ontstaat een tweedeling. Op papier hebben we allemaal dezelfde rechten en vrijheden, maar een deel van de bevolking is niet in staat om die te genieten.

Groepsdruk binnen een cultuur werkt negatief door op de werkvloer. Een jonge vrouw die zich schikt in de beslissingen die haar familie voor haar neemt, heeft daar vaak vrede mee zolang zij omgeven is door gelijkgestemden. Het gevolg is veelal dat zij niet gaat werken, maar als zij dat toch doet en komt te werken in een bedrijf met jonge mensen die hun eigen keuzes maken, is de kans groot dat zij alsnog in de problemen raakt. De druk kan ook komen uit de achterblijvers in het herkomstland. Bijvoorbeeld voor de ‘verplichting’ om een substantieel deel van het inkomen naar het thuisfront te sturen terwijl collega’s leuke dingen doen of werken aan hun eigen ontwikkeling. Dat werkt als een armoedeval die een rustig bestaan in een uitkering aantrekkelijker maakt.

Persoonlijke ontmoetingen

Bij City Safari hebben we vanaf 1998 meer dan honderdduizend persoonlijke ontmoetingen georganiseerd waarvan een groot deel met vluchtelingen en andere migranten. In een goed gesprek delen mensen hun verhaal en vertellen zij tegen welke belemmeringen zij oplopen, maar praten zij ook over belemmeringen die zij meebrengen vanuit hun cultuur en hoe zij daarmee omgaan. Onze ervaring is dat het praten over het opgeven van stagnerende aspecten van de eigen cultuur en tradities helemaal geen taboe is, maar wel dat het loslaten heel moeilijk is. Cultuur is een krachtig en samenhangend systeem waarvan je niet zomaar delen kunt aan- of uitzetten. Essentieel voor zo’n ontmoeting is de gelijkwaardigheid. Het is geen gesprek op het kantoor van de ambtenaar waar wenselijke antwoorden gegeven worden. Het is een persoonlijke ontmoeting in de veiligheid van de eigen woning.

In 1970 werkte ik als magazijnbediende bij Hunter Douglas in de Piekstraat in Rotterdam. De eerste gastarbeiders kwamen en de Nederlanders klaagden dat er steeds modderige afdrukken van werkschoenen op de WC bril zaten. Toch ging niemand naar de Turken toe om uit te leggen dat ze met hun blote billen op de bril moesten gaan zitten. Ondertussen droeg hun toiletgedrag bij aan de weerstand tegen gastarbeiders. Als we vandaag zien dat vluchtelingen waarden meebrengen die in Nederland onhoudbaar zijn en we zijn daarover niet duidelijk vanaf dag één, werken we mee aan problemen in de toekomst. Dezelfde schroom die we hebben om het over het toiletgedrag van een ander, hebben we bij het trekken van een rode lijn in de cultuur van een nieuwkomer.

Over mij

Vanaf 1986 ben ik een zelfstandig ondernemer die oplossingen bedenkt voor de stad op het gebied van toerisme, cultuur en stedelijke ontwikkeling. Ik maakte onder andere de gebiedsplannen voor de West Kruiskade en het centrumdeel van de Nieuwe Binnnenweg. Toen in de negentiger jaren de plannen vorm kregen om het centrum uit te breiden aan de andere kant van de rivier, vroeg de gemeente mij een toeristische attractie te bedenken voor de Kop van Zuid die laaggeschoolde werkgelegenheid zou opleveren voor de volkswijken er achter: Katendrecht, Feijenoord en Afrikaanderplein. Ik bedacht dat de lokale economie veel meer zou profiteren als bezoekers hun geld zouden uitgeven in die wijken. Zo werd het idee voor City Safari geboren. Toen de gemeente akkoord ging, griste Marjolijn Masselink het plan van mijn bureau en maakte er een bedrijf van, dat ver voor de term diversiteit werd gebruikt om Rotterdam te typeren, mensen in staat stelde om verbinding te maken met de ander.

Marjolijn en ik zijn altijd bij elkaar gebleven. We reizen veel en ver om meer van de wereld te begrijpen. In 2014 trouwden we in Timboektoe.

Dit blog is eerder verschenen op: https://www.linkedin.com/pulse/de-verlanglijst-van-een-vluchteling-kees-de-gruiter/